Pedagogika Planu Daltońskiego

PEDAGOGIKA PLANU DALTOŃSKIEGO U MOTYLKÓW

W roku szkolnym 2013/2014 rozpoczęliśmy wdrażanie

w naszym przedszkolu koncepcji planu daltońskiego.

Zgodnie z założeniami edukacji daltońskiej ogromną rolę w procesie nauczania stanowi wizualizacja, co pozwala dzieciom lepiej zrozumieć
i zapamiętać zasady obowiązujące w grupie.

„Dajcie dzieciom jasny obraz celu”

Helen Parkhurst

Z Motylkami w roku szkolnym 2023/2024 z zaangażowaniem przystąpiliśmy do realizacji założeń pedagogiki planu daltońskiego, wiedząc, że wypracowane zasady tej koncepcji, a więc: odpowiedzialność, samodzielność, współpraca , refleksja zaowocują w dalszej edukacji.

Na początku naszej przygody z pedagogiką planu daltońskiego w grupie Motylków wprowadziliśmy kolory dni tygodnia”. Nie było łatwo, ponieważ nie wszystkie dzieci rozpoznawały kolory, ale już teraz znakomicie sobie radzimy J.

Kolejnym krokiem w edukacji daltońskiej było zaznaczanie obecności na tablicy obecności.

Następny etap to planowanie zajęć. Codziennie rano wizualizujemy plan dnia, czyli to, co będziemy robić w ciągu dnia. Dzieci obserwują na tablicy, jakie będą kolejne działania, wybrane dziecko - przesuwa strzałkę.

„Być samodzielnym, odpowiedzialnym i umieć współpracować to ważne zadanie - z pedagogiką Planu Daltońskiego tak się stanie!"

Po adaptacji dzieci, wprowadziłyśmy i zapoznałyśmy Motylki z kolorami:

DNI TYGODNIA.

Każdy dzień tygodnia ma przypisany określony kolor:

poniedziałek- czerwony;

wtorek- niebieski;

środa- pomarańczowy;

czwartek- zielony;

piątek- żółty;

sobota i niedziela –biały.

Codziennie rano, dzieci przesuwają buźkę na motylka,

symbolizującego dzień tygodnia. Dzieci utrwalają kolory. Wiedzą też, kiedy idą do przedszkola, a kiedy są dni wolne.

Następnym elementem wizualizacji:

TABLICA OBECNOŚCI.

Na przygotowanej tablicy obecności, dzieci zaraz po wejściu do sali, obok swojego znaczka i imienia, przyczepiają wybraną przez siebie „buźkę", adekwatną do swojego samopoczucia. Na początku trzeba było dzieciom o tym przypominać, obecnie same się kontrolują. To pozwala nam na szybkie sprawdzenie, ile jest dzieci w przedszkolu, a kogo nie ma w danym dniu.

Kolejnym elementem wizualizacji, który wprowadziłyśmy 
w naszej grupie, to KALENDARZ URODZIN

Tradycją są już obchodzone w grupie przedszkolnej „urodzinki”.

Solenizantowi śpiewamy 100 lat, składamy życzenia, wręczamy balona
oraz laurkę, zrobioną przez dzieci.

Kalendarz urodzin daje dzieciom możliwość samodzielnego śledzenia,
kto jeszcze będzie obchodził „urodzinki” w najbliższym czasie.
Jednocześnie dzieci utrwalają w ten sposób kolejne pory roku
oraz miesiące przypadające na daną porę roku.

W grupie wprowadziłyśmy również wizualizację TO JUŻ POTRAFIMY.

Po osiągnięciu danej kompetencji, dziecko umieszcza na swoim pasku, obrazek symbolizujący osiągniętą umiejętność.

Kolejna wizualizacja, to PLAN DNIA. Specjalna tablica na której są obrazki z czynnością, jaką będziemy wykonywać w poszczególnym czasie. Dziecko w każdym momencie może sprawdzić, co będzie się działo za chwilę, np.: po obiedzie będzie czytanie bajek, a potem będą zabawy dowolne. Łatwo też opowiadać o tym, co było i będzie, przypominać sobie, co dzisiaj działo się w grupie. Taki harmonogram z założenia ma budzić  w dziecku poczucie odpowiedzialności za poszczególne jego elementy.

Do nauki różnych czynności wykorzystujemy 
INSTRUKCJE CZYNNOŚCIOWE– zwizualizowane etapy wykonania określonych zadań,
z wykorzystaniem których dzieci podejmują samodzielnie aktywność.

Kolejna wizualizacją, którą wprowadziłyśmy w naszej grupie 

to TOALETA WOLNA – TOALETA ZAJĘTA.

W łazience, na drzwiach wahadłowych prowadzących do toalety

wiszą tabliczki, które z jednej strony są czerwone (zajęta),

a z drugiej zielone (wolna).

Każde dziecko wchodząc do toalety odwraca tabliczkę,

informując pozostałe dzieci, że toaleta jest w tej chwili zajęta.

Po wyjściu, ponownie odwraca na kolor zielony – toaleta wolna.

STACJA POGODY - dzieci codziennie, określają jaką mamy pogodę

i za pomocą odpowiednich symboli, przyklejają w danym dniu.

Chcąc zmotywować dzieci do odpowiedzialności
wprowadziłyśmy w grupie DYŻURY: przy posiłkach i w łazience.

Do każdego dyżuru wyznaczamy dwoje dzieci.

Podczas dyżuru przy posiłkach dzieci pomagają przy nakrywaniu do stołu

– rozkładają talerzyki, kubki, sztućce.

Po skończonym posiłku pomagają zebrać naczynia ze stolików

i odnieść na wyznaczone miejsce.

Dużym zainteresowaniem cieszy się również dyżur w łazience.

Dyżurni doglądają porządku w łazience (spłukiwanie wody w toalecie,
średni strumień wody, nie rozlewanie wody, zakręcanie kranów).

To bardzo trudna i odpowiedzialna praca.

W roku szkolnym 2024/2025 została wprowadzona TABLICA ZADAŃ
– nauczyciel co tydzień prezentuje dzieciom
zadania na bieżący tydzień.
Dzieci planują zadania i zaznaczają magnesami

w wybranym kolorze dnia tygodnia.

Po wykonaniu zadania, dzieci na tablicy zadań przyczepiają

magnes danego koloru w którym to zadanie wykonały.

Obok przyczepiają magnes z buźką, oznaczającą

stan emocjonalny, który towarzyszył dziecku w trakcie wykonywania tego zadania.

Od drugiego półrocza - wspólnie z dziećmi wykonałyśmy ZAWIESZKI/WIZYTÓWKI

które są wykorzystywane podczas wyjścia dziecka poza salę.

Dziecko, które opuszcza salę w ciągu dnia,
zawiesza na sobie zawieszkę w kształcie Motylka ze swoim imieniem.

Jest, to informacją dla innych pracowników przedszkola,

z której grupy dziecko jest poza salą.

W roku szkolnym 2026/2027 dzieci rozpoczęły PRACĘ W PARACH
– która rozwija umiejętność współpracy, samodzielny dobór partnera do działania.
Każdego tygodnia pary zmieniają się,
co pozwala na lepsze poznanie kolegów/ koleżanek
oraz pracę z każda osobą w grupie.

Dzieci zapoznane zostały również z ZEGAREM DALTOŃSKIM, 

którego tarcza jest podzielona kolorami na 5, 10, 15 i 30 minut.
Zegar daltoński wykorzystujemy przy różnych okazjach,
np. przy wyznaczaniu czasu na zabawę, działanie, posiłek, sprzątanie itp.
Specjalny mechanizm i oznaczenia  pozwalają dzieciom zrozumieć,
że 30 minut na wykonanie zadania, to o wiele dłużej niż 5.
Dzieci obserwując zegar, same widzą upływający czas i wiedzą,
że za chwilę minie wyznaczony czas na wybrane działanie lub czynność.

Dzieci samodzielnie nastawiają czas i pilnują kiedy się kończy.

Wprowadzono również METODĘ PRZENIESIONEJ UWAGI,
która polega na wykorzystaniu kolorów
do wizualizacji zachowania się dziecka w sytuacji zadaniowej:

czerwony - oznacza, że teraz dziecko pracuje samodzielnie,
zastanawia się nad rozwiązaniem zadania,

pomarańczowy - oznacza, że teraz dziecko , jeżeli tego potrzebuje,
może zwrócić się do lidera (prawej ręki) lub innego dziecka

zielony - oznacza , że teraz dziecko może podejść do nauczyciela. 

Kolejną wizualizacją jest PRAWA RĘKA
– osoba pełniąca funkcję pomocnika dzieci i nauczyciela.